Sakramenty i obrzedy

Sakramenty Swiete

Siedem sakramentów swietych
1. Chrzest (lac. baptismum) 
2. Bierzmowanie (confirmatio) 
3. Najswietszy Sakrament (eucharistia)  
4. Pokuta (paenitentia) 
5. Namaszczenie chorych (unctio infirmorum) 
6. Kaplanstwo (sacri ordines)
7. Malzenstwo (matrimonium)

Wedlug Katechizmu Kosciola Katolickiego „Sakramenty sa skutecznymi znakami laski, ustanowionymi przez Chrystusa i powierzonymi Kosciolowi. Przez te znaki jest nam udzielane zycie Boze. Obrzedy widzialne, w których celebruje sie sakramenty, oznaczaja i urzeczywistniaja laski wlasciwe kazdemu sakramentowi. Przynosza one owoc w tych, którzy je przyjmuja z odpowiednia dyspozycja” (KKK 1131).

Katolicka doktryna mówiaca, ze jest 7 sakramentów, formowala sie dosc dlugo: W XI w. sw. Piotr Damiani wymienial 12 sakramentów. Oprócz znanych nam siedmiu uznawano np.: namaszczenie na króla, dedykacje kosciola, konsekracje dziewic, poswiecenie zakonnic i obmycie nóg w Wielki Czwartek. Inni dodawali jeszcze jalmuzne. Hugo od sw. Wiktora, zaproponowal zawezenie jej znaczenia i do sakramentów zaliczyl oprócz uznawanych obecnie równiez wcielenie Chrystusa, Kosciól, wode swiecona, swiete rany, znak krzyza i sluby. Liczba 7 pojawila sie dopiero w XII w.. W rzeczeniach Kosciola liczba siedmiu sakramentów pojawia sie w 1208 w Wyznaniu wiary przepisanym Waldensom, gdzie wymienia sie je wszystkie, na Soborze Lionskim II (1274) (w Wyznaniu wiary Michala Paleologa), a nastepnie Florenckim (1439). Sobory te stwierdzily, ze jest siedem sakramentów i wyliczyly je. Sobór trydencki stwierdzil zas zdecydowanie, ze jest ich „ani wiecej, ani mniej jak siedem”. Takie jest wiec stanowisko teologii i wiary katolickiej.

Podzial sakramentów
Sakramenty, które mozna przyjac raz w zyciu, czyli niepowtarzalne (chrzest, bierzmowanie, swiecenia (potocznie kaplanstwo)) i takie, które mozna przyjac wiele razy, czyli powtarzalne (Eucharystia, pokuta, namaszczenie chorych i warunkowo malzenstwo, malzenstwo po raz kolejny moze zawrzec jedynie wdowiec lub wdowa).
Sakramenty, które mozna przyjac tylko w stanie laski uswiecajacej – tzw. sakramenty zywych (bierzmowanie, Eucharystia, namaszczenie chorych, swiecenia, malzenstwo) i takie, które przyjmuje sie dla zgladzenia grzechów chrzest, pokuta. Przewidziany jest jednak wyjatek co do Komunii i namaszczenia chorych. Jesli chory nie moze wyznac grzechów przed udzieleniem mu sakramentu namaszczenia, to ten sakrament wlasna moca odpuszcza grzechy, jesli chory chce przebaczenia. Komunie zas mozna przyjac w stanie grzechu ciezkiego w przypadku niemoznosci przystapienia do spowiedzi i bardzo waznej przyczyny przyjecia Najswietszego Sakramentu.
Sakramenty wtajemniczenia chrzescijanskiego (chrzest, bierzmowanie, Eucharystia), sakramenty uzdrowienia (pokuta, namaszczenie chorych), sakramenty w sluzbie komunii i poslania wiernych (swiecenia, malzenstwo)

Skutecznosc i znaczenie sakramentów
W teologii katolickiej skutecznosc sakramentów nalezy do dziedziny misterium. Jezeli zostaly udzielone zgodnie z rytualem przez upowazniona osobe, sakramenty sa wazne „ex opere operato” (same w sobie, same przez sie), czyli niezaleznie od sprawiedliwosci udzielajacego (szafarza) i przyjmujacego sakrament. Chrzest i bierzmowanie naleza do sakramentów inicjacji chrzescijanskiej. Sa przyjmowane tylko raz i wiaza sie na ogól z narodzinami i wejsciem w okres dojrzalosci. Eucharystia – najwazniejszy sakrament – jest znakiem pozywienia i wspólnoty; pokuta – misterium przebaczania grzechów, a namaszczenie chorych – misterium pomocy w chorobie. Kaplanstwo upowaznia chrzescijanina do wypelniania urzedu kaplanskiego, a malzenstwo upowaznia dwoje ludzi do zalozenia chrzescijanskiego zwiazku malzenskiego. Skutki sakramentów zaleza jednak takze od dyspozycji tego, kto je przyjmuje (ex opere operantis – na podstawie tego, czego dokonal dzialajacy).

Kosciól rzymskokatolicki uczy, ze:
* sakramenty zostaly ustanowione przez samego Jezusa Chrystusa,
* kosciól jest upowazniony do zarzadzania sakramentami,
* sa one konieczne do zbawienia,
* sa nosnikami laski, posrednicza przy jej udzielaniu.